เทสกเจดีย์ สร้างขึ้นเพื่ออนุสรณ์แด่ หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี เรือนเจดีย์ทำเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส  มีลักษณะทางสถาปัตยกรรมเป็นทรงมณฑป แบ่งออกเป็น  ๓ ส่วน คือ

ส่วนที่ ๑  ฐาน

ส่วนที่ ๒ เรือนเจดีย์

ส่วนที่ ๓ เรือนยอด

ส่วนฐาน ทำเป็นฐานเขียง ๒ ชั้น ฐานชั้นแรกมีลานล้อมรอบเรือนเจดีย์ ตรงมุมฐานมีหอระฆังที่ ๔ มุม มีบันไดขึ้นลงทั้ง  ๔ ด้าน  ชั้นที่ ๒ เป็นฐานรองรับตัวเรือนเจดีย์ ส่วนตัวเรือนเจดีย์ทำเป็นรูปทรงมณฑป  เป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมจตุรัส  มีซุ้มประตูทางเข้าในตัวองค์เจดีย์ทั้ง   ๔ ด้าน  ภายในองค์เทศกเจดีย์จัดแสดงเครื่องอัฐบริขาร หนังสือธรรมะ  สิ่งของเครื่องใช้  ผนังด้านทิศตะวันตกทั้งซ้ายและขวาจะมีรูปของท่านในท่านั่งและยืน  ส่วนเรือนยอด ตั้งอยู่บนหลังคามณฑปซ้อนกัน ๓ ชั้น มีคันทวยค้ำยันหลังคาทำเป็นรูปนกหัสดีลิงค์  เรือนยอดทำเป็นรูปดอกบัวเหลี่ยมซ้อนกัน ๓ ชั้น สะท้อนให้เห็นถึงศิลปะลุ่มน้ำโขงทั้งฝั่งไทยและลาว   ยอดสูงสุดทำเป็นฉัตร ๓ ชั้น ส่วนที่เหนือฉัตรขึ้นไปทำเป็นรูปทรงพัดยศของพระอาจารย์เทศก์  เทสรังสี       สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานประกอบพิธีเปิดเทสกเจดีย์  เทสรังสีอนุสรณ์ เมื่อวันที่ ๒๔ เมษายน ๒๕๔๕

                เทสกเจดีย์   เทสรังสี ตั้งอยู่ที่วัดถ้ำขาม บ้านคำข่า หมู่ที่ ๔ ตำบลไร่ อำเภอพรรณนิคม จังหวัดสกลนคร ปัจจุบันถนนลาดยางไปถึงบบริเวณทางขึ้นวัดถ้ำขามแล้วสามารถจอดรถไว้ที่ลานจอดรถแล้วเดินขึ้นบันได อีกประมาณ ๕๐๐ เมตร จึงจะถึงบริเวณวัดถ้ำขาม และเทสกเจดีย์